Meditatie oktober 2017

Het Licht op de kandelaar gesteld

Het is een bekende propagandaprent uit de tijd van de Reformatie, die u in deze maand – 31 oktober is het hervormingsdag – op de voorkant van de Kerkklanken ziet. Deze voorstelling is in tal van variaties verspreid. We zien een tafel waar Luther en Calvijn in alle rust en overtuiging achter zitten geflankeerd door hun secondanten Melanchthon (tweede man naast Luther) en Beza ( opvolger van Calvijn). Achter hen staat een gezelschap van andere reformatoren, van wie de naam niet is vermeld. Er is een grote variatie van prenten, waarbij de figuranten van deze tekening nogal kunnen verschillen. Maar de centrale personen zijn steeds dezelfden: Luther, de eerste onder de reformatoren, en Calvijn, zijn beste leerling.

Beide reformatoren houden hun hand op een boek, waarbij opvalt dat dat van Luther het grootst is. Het feit dat hij een pen in de hand houdt lijkt aan te duiden dat het hier gaat om een eigen geschrift. De geschriften van Luther zijn binnen korte tijd door heel Europa verspreid en konden op die wijze een geweldige reformatorische invloed uitoefenen. Het boekje waar Calvijn de vinger op legt is kleiner. Is dat omdat de tekenaar vond dat Calvijn toch niet van een zelfde statuur was als Luther? Misschien is dat het geval. Maar het zou ook zomaar kunnen zijn dat het boekje dat Calvijn aanwijst een psalmboek is. Was Calvijn niet zelf een psalmberijmer, die het grote belang van de gemeentezang heeft benadrukt?

Hoe het ook zij, niet de boeken die deze twee reformatoren onder handen hebben zijn het licht zelf dat in de reformatie is aangegaan. Als goede dienaren van Hun Meester wisten ze: wij zijn het licht niet, maar we zijn gezonden om van het Licht te getuigen.
Dat Licht wordt heel centraal verbeeld door een eenvoudige kaars op de kandelaar, midden op de tafel.  Het Licht is niet door de reformatoren aangestoken, dat is van Boven geschied, dat heeft Hij Zelf gedaan, Die gezegd heeft: ‘Ik ben het Licht der wereld, de Heere Jezus Zelf. Reformatoren dienen de kerk niet met hun eigen nieuwe licht, maar zijn er om van het Goddelijk Licht van Zijn Woord te getuigen.

Het Licht dat op de kandelaar is gesteld, dat is het beeld van wat God gedaan heeft in de Reformatie van Zijn Kerk. In een tijd van menselijke verduistering heeft Hij het Licht van Zijn Woord weer helder laten schijnen. En geen vijand krijgt dat ooit weer uit!

Dat verbeeldt de kunstenaar ook nog door ook een wonderlijk gezelschap af te schilderen aan de onderrand van de tafel. Een bont groep van kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders, een monnik, een kardinaal en zelfs de paus in eigen persoon. Samen met wereldlijke machthebbers als koning en keizer en uiteraard ook met de zwarte duivel zelf proberen ze met alle macht de kaarsvlam uit te blazen. Maar het is duidelijk dat ze dat niet lukken zal.  Als God het Licht van Zijn Woord weer aan doet, wie zal het dan nog uit kunnen krijgen?

Ds. M. A. van den Berg

Start typing and press Enter to search