Meditatie oktober 2016

DE EERSTE WERKEN
In deze maand oktober, waarin we op de laatste dag de Kerkhervorming gedenken, willen we ons stil laten zetten door een woord van Dietrich Bonhoeffer, dat in zijn dagboek voor 31 oktober te lezen is:

De eerste werken
Gedenk dan, van welke hoogte gij gevallen zijn en bekeer u… Openbaring 2:4-5

Het is deze oproep, die Luther heeft geïnspireerd tot zijn hervorming. Gedenk dan van welke hoogte gij gevallen zijn en bekeer u!, riep hij de katholieke kerk toe. Gij behoorde te branden en gij zijt koud; gij behoorde te waken en zijt traag; gij behoorde te hongeren en voelt u verzadigd; gij behoorde te geloven en gij hebt angst; gij behoorde te hopen en gij grijpt naar machtsmiddelen; gij behoorde lief te hebben en gij komt niet los van uzelf; gij behoorde Christus Heer te laten zijn en gij valt Hem in de rede; gij behoorde in Zijn naam wonderen te doen en gij doet nog niet eens het vanzelfsprekende. Gedenk dan van welke hoogte gij gevallen zijt en bekeer u.

De kerk van de hervorming is de kerk van hen, die zich aan deze roep tot bekering blootstellen.

‘Bekeer u en doe uw eerste werken’. Dat laatste is er onvoorwaardelijk mee verbonden. Zonder dat heeft het voorgaande geen zin. Het lijkt bijna ongepast op Hervormingsdag over de werken te spreken. Maar het is een gruwelijk misverstaan van het evangelie, wanneer wij zouden denken, dat geloof en bekering alleen thuis zouden horen in de sfeer van vrome avond- en morgenwijdingen. Geloof, bekering betekent God God te laten zijn – ook in ons handelen, juist in ons handelen, Hem gehoorzaam zijn.

‘Doe uw eerste werken’ – hoe nodig is het, dat juist nu te zeggen. Niemand, die de huidige kerk kent, zal erover willen klagen, dat de kerk niets doet. Nee, de kerk doet oneindig veel, met veel opoffering en met een serieuze inzet; maar wij doen allemaal zoveel tweede, derde en vierde werken, en niet de eerste werken. En daarom doet de kerk niet, waarop het allereerst aankomt. Wij herdenken, wij representeren, wij streven naar invloed, wij doen aan evangelische jeugdzorg, wij verrichten liefdadigheid en verlenen steun, wij maken anti-atheïstische propaganda – maar doen wij de eerste werken, waarop alles aankomt? Hebben wij God en de naaste lief met die eerste, hartstochtelijke, brandende liefde, die alles – alleen God niet – op het spel zet? Wanneer dat het geval was, dan moest alles er toch anders uitzien, dan moest er toch iets doorbreken. Natuurlijk, God moet het doen, maar wij moeten ons in Zijn dienst stellen, wij moeten Hem met de eerste liefde God laten zijn. Misschien dat dan eens waarheid wordt: ‘en de menigte van hen die tot geloof gekomen waren, was één van hart en ziel.

Ds. M. A. van den Berg

Start typing and press Enter to search