Meditatie april 2016

‘GEZIEN’

(overdenking bij een Bijbelse prent van Rembrandt)

Het is een fascinerende tekening van Rembrandt die deze maand na Pasen op de voorkant van onze Kerkklanken te zien is. Ik keek er pas goed naar toen de preek van de Paasmorgen al gedaan was. Wat een bijzondere illustratie van wat het Evangelie ons vertelt over de vrouwen, die op de Paasmorgen naar het graf van Jezus gingen! Ze vonden niet meer wat ze zochten, maar ze werden gevonden door hun Levende Heere, Die Zijn engelen had klaar gezet om haar te verkondigen dat Hij niet meer in het graf te vinden was omdat Hij was opgestaan.

Het is een wonderlijke tekening met een ongewoon perspectief. Wat hier getekend wordt heb ik nog nooit bij een andere kunstenaar gevonden. De blik is van binnen uit het graf. Door de ronde opening, waar geen steen meer voor te zien is, zien we in de verte Jeruzalem en de drie kruisen, als achtergrond van drie vrouwen, die kennelijk nog niet echt in de gaten hebben wat er is gebeurd. In ieder geval zien ze wel dat er iets vreemds aan de hand is. Het graf ligt open naar de morgen toe. En het bed waarop het dode lichaam van Jezus gelegd was na zijn sterven is echt leeg. Hun lieve Meester is nergens meer te vinden. Ze kijken alle drie op een andere manier. De voorste kijkt wat voorzichtig naar het rustbed. Ziet ze het echt goed, is Jezus daar niet meer? Hoe kan dat nou, waar is Hij nu?

De tweede vrouw kijkt onder het bed. Hij zal er toch niet afgevallen zijn, of door iemand onder dat doodsbed neergelegd? Een wonderlijke gedachte, maar zou ze misschien denken aan wat ze wel eens heeft meegemaakt? Dat ze haar kind bij de laatste avondcontrole niet op bed vond, omdat het er in de slaap vanaf gevallen was, maar gelukkig daar naast of onder het bed lag het rustig te slapen… Stel dat Jezus…? Zou hij dan misschien niet echt dood geweest zijn? Dat zou wat wezen!

De derde vrouw durft eigenlijk niet te kijken. Ze houdt haar gezicht afgewend van dat ondenkbare feit dat Jezus’ lichaam nu weg is. Al beginnen haar ogen zich toch te verraden, dat ze wel kijken wil. Maar waar kan Hij nu toch zijn?
Wat heeft Rembrandt de verlegenheid en twijfel van de zoekende vrouwen, waar de evangelisten van spreken, op onnavolgbare wijze verbeeld!
Maar het meest bijzonder is het perspectief van de tekening. De schilder neemt de kijker vanuit zijn positie mee van binnen naar buiten. Vanaf de plaats waar deze vrouwen gezien worden. Door wie? Door de engel die in dat graf plaats heeft genomen om de vrouwen in de naam van hun levende Heere te ontvangen.

Zelf zien de vrouwen hem nog niet, maar in hun zoeken zijn ze gezien door de engel, en door de Heere van de engel. Rembrandt verplaatst zich als het ware met eerbied in de positie van de engelen, die niets liever doen dan zoekende zielen verrassen met de vreugde van Pasen. ‘Wat zoeken jullie de levende bij de doden, Hij is hier niet, Hij is opgewekt.’ Kijk maar goed naar de plaats waar ze Hem gelegd hadden, die is leeg!

De vrouwen hebben Hem niet gezien, maar ze zijn gezien. En vanuit dat zien van de Heere getroost door Zijn Evangelie: ‘Hij is hier niet, Hij is opgewekt!

Ds. M. A. van den Berg

KK1604_foto

Start typing and press Enter to search